Hậu quả nghiêm trọng của việc thiếu vitamin A ở trẻ em

Vitamin A có vai trò rất quan trọng với mắt. Vì vậy, các bậc cha mẹ và mọi người cần biết cách phòng, phát hiện sớm bệnh và xử trí đúng để tránh mù lòa cho trẻ.

Dấu hiệu giúp phát hiện sớm thiếu vitamin A là gì?

Hậu quả nghiêm trọng của việc thiếu vitamin A

Biểu hiện sớm nhất của thiếu vitamin A là quáng gà: vào lúc chập choạng tối, trẻ còn bé có thể theo nhầm người khác tưởng là mẹ, trẻ nhỏ đi lại khó khăn, hay va phải các đồ vật trong nhà, hay phải lần theo tường để đi. Đối với trẻ lớn hơn thì không dám chạy đùa nghịch, thường ngồi yên ở góc nhà hoặc bậc cửa.

Trong khi ăn cơm, trẻ thường xúc trượt đĩa thức ăn. Giai đoạn khô kết mạc (hay khô tròng trắng mắt): nếu khỏe mạnh, lòng trắng mắt của trẻ phải ướt đều, bóng láng, trong suốt. Khi bị khô mắt, lòng trắng mắt bị khô, sần sùi, không còn ướt bóng nữa.

Dần dần, lòng trắng mắt của trẻ mờ đục, đổi thành màu vàng nhạt hay xám nhạt, nhăn nheo. Ở lòng trắng mắt của trẻ xuất hiện các đám bọt xốp màu trắng như bọt xà phòng. Khi đó trẻ hay chớp mắt, cụp mắt nhìn xuống khi ra chỗ sáng.

Giai đoạn khô nhuyễn giác mạc (khô lòng đen), ở trẻ khỏe mạnh, lòng đen mắt phải nhẵn bóng, trong suốt, ướt đều, trông đen nhánh. Khi bị khô mắt, tròng đen mắt trở nên mờ đục, sần sùi, trông lờ mờ như tấm kính bị bám hơi nước. Nếu không được phát hiện bệnh và điều trị kịp thời, chỉ vài ngày, lòng đen mắt nhuyễn nát, loét ra, tạo thành ổ loét có màu vàng bẩn, mắt bị thủng và nhiễm khuẩn.

Đến giai đoạn này mới đưa trẻ đi bệnh viện khám chữa bệnh đã muộn, nhất định sẽ để lại thành sẹo giác mạc gây mù loà, nghiêm trọng hơn có thể phải khoét bỏ mắt.

Ở trẻ bị khô mắt thường kèm theo các bệnh nặng khác như suy dinh dưỡng, tiêu chảy, viêm phổi, rối loạn tiêu hoá kéo dài, sởi, viêm phế quản,... có thể dẫn đến tử vong nhanh chóng.

Xử trí và chăm sóc khi trẻ bị bệnh ra sao?

Cha mẹ hay người nuôi dưỡng thấy trẻ có các triệu chứng kể trên phải nhanh chóng đưa trẻ khám bệnh ở cơ sở y tế gần nhất. Khi đã xác định trẻ bị bệnh khô mắt cần cho cho uống vitamin A liều cao 200000 UI. Trường hợp không có sẵn vitamin A 200000 UI, có thể để cho trẻ uống 4 viên vitamin A 50000 UI. Đối với vùng sâu vùng xa không thể mua ngay được vitamin A, có thể cho trẻ ăn ngay mỗi ngày từ 100g – 200g gan lợn hoặc gan bò nấu chín. Tốt nhất là cho trẻ vào điều trị ở khoa nhi các bệnh viện để kết hợp điều trị suy dinh dưỡng và những bệnh nhiễm khuẩn khác.

Phòng thiếu vitamin A cho trẻ em

Phụ nữ khi có thai và đang trong thời kỳ cho con bú cần được ăn đủ lượng và chất mỗi ngày, uống nước nhiều và nghỉ ngơi đủ để đảm bảo con sinh ra được khoẻ mạnh. Chú ý trong thời gian 3 tháng đầu có thai, phụ nữ không được uống vitamin A liều cao vì có thể sẽ xảy ra dị dạng bẩm sinh cho thai nhi. Cần nuôi con bằng sữa mẹ ngay từ khi mới sinh cho đến khi trẻ được 24 tháng tuổi hoặc hơn. 

Từ tháng thứ 4 trở đi cần cho bé ăn dặm để đảm bảo thức ăn cung cấp đủ vitamin A, chất béo và chất đạm cũng như muối khoáng hàng ngày.  Vitamin A có nhiều trong các thức ăn có nguồn gốc động vật như gan, cá, lòng đỏ trứng, sữa nhưng có rất ít trong thịt nạc.

Chất tiền vitamin A có nhiều trong các loại quả, củ có màu đỏ, màu vàng sẫm như gấc, xoài, bí ngô, hồng, khoai lang nghệ, quả trứng gà…; các loại rau có màu xanh sẫm như rau ngót, rau cải, rau  mồng tơi, rau đay, rau dền, rau lang, thì là, súp lơ...

Khi trẻ từ  6 tháng tuổi trở đi, cần cho trẻ đi uống vitamin A liều cao bổ sung định kỳ 6 tháng 1 lần theo lịch của cơ quan y tế. Khi phát hiện trẻ có các dấu hiệu thiếu vitamin A đầu tiên như quáng gà và khô lòng trắng mắt, cần đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế để khám và cho uống vitamin A kịp thời để phòng tránh mù loà cho trẻ.

Tổ chức Y tế Thế giới ước tính, hàng năm có hơn 3,1 triệu trẻ em dưới 5 tuổi mắc bệnh khô mắt do thiếu vitamin A, trong đó một nửa triệu trẻ em bị tử vong, hơn nửa triệu trẻ khác bị mù, đây là một trong 5 nguyên nhân gây mù chính cho nhân loại.

Ở nước ta trước đây, khô mắt do thiếu vitamin A đã tồn tại dai dẳng và khá trầm trọng. Từ năm 1989, chương trình phòng chống bệnh khô mắt và thiếu vitamin A ở Việt Nam được Bộ Y tế triển khai rộng khắp cả nước với sự giúp đỡ của quốc tế bằng biện pháp chủ yếu là cho trẻ uống vitamin A liều cao định kỳ 6 tháng 1 lần.

Sau nhiều năm thực hiện, đến nay, bệnh khô mắt và thiếu vitamin A ở trẻ em Việt Nam đã được đẩy lùi, chỉ còn rải rác ở các vùng núi, vùng sâu, vùng xa.

Tổng hợp

Lưu ý: Các thông tin trên Tintucsuckhoe.net chỉ mang tính chất tham khảo, khi sử dụng phải tuyệt đối tuân theo chỉ dẫn của Bác sĩ.
Gửi câu hỏi cho Bác sỹ
  • Bình luận facebook
  • Bình luận google +